محمد حسين بن مهدى فراهانى

228

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

و درب حرم حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله در فصل بودن حجاج در مدينه ، تا سه ساعت از شب رفته هر شب باز است و حجاج دسته‌به‌دسته به زيارت مى - روند و براى شيعه ابدا ممانعت و اذيتى نيست . اماكن مباركهء مدينه اما تفصيل قبرستان مطهر بقيع و كليهء امكنهء مباركه كه در مدينه هست و زيارتگاه است از قراريست كه ذيلا نگاشته مىشود : قبرستان بقيع قبرستان بقيع قبرستان وسيعى است كه در شرقى سور مدينه متصل به دروازهء سور واقع شده و دورتادور آن را ديوار سه ذرعى از سنگ و آهك كشيده‌اند . و چهار در دارد و درب آن از طرف غرب و در كوچهء پشت سور است ، و يك درب طرف جنوب و درب ديگر آن شرقى و طرف حش كوكب است كه در كوچه باغهاى بيرون شهر است . و از بس در اين قبرستان سر هم‌ديگر دفن كرده‌اند اغلب قبرستان يك ذرع متجاوز از سطح زمين ارتفاع به هم رسانيده است . و در اوقات آمدن حجاج به مدينه همه روزه درهاى اين قبرستان تا وقت مغرب باز است و هركس مىخواهد مىرود ، و در غير وقت حاج ، ظهر روز پنجشنبه باز مىشود تا نزديك غروب روز جمعه ، بعد بسته است مگر آنكه كسى بميرد و در آنجا دفن كنند . مدفونين مشهور قبرستان بقيع اول چهار نفر از ائمهء اثنا عشر صلوات اللّه عليهم اجمعين است كه در بقعهء بزرگى كه به‌طور هشت [ ضلعى ] ساخته شده واقع‌اند و اندرون و گنبد او سفيدكاريست . و بناى اين بقعه معلوم نيست از كه و چه وقت بوده اما محمد على پاشاى مصرى ، در سنهء هزار و دويست و سى و چهار [ ه . ق . ] به امر سلطان محمود خان عثمانى تعمير كرده و بعد همه ساله از جانب سلاطين عثمانى اين بقعهء مباركه و ساير بقعه‌جات واقعه در بقيع تعمير مىشود . و در وسط اين بقعهء مباركه صندوق بزرگى است از چوب جنگلى خيلى ممتاز . و در وسط اين صندوق بزرگ دو صندوق چوبى ديگر است ، و در اين دو صندوق پنج نفر مدفونند : يكى امام ممتحن حضرت حسن سلام اللّه عليه است ، و يكى حضرت